Khi xem sách báo miền nam trước năm 1975, bọn họ dễ dàng bắt gặp các chữ ghép được nối cùng với nhau bằng “gạch nối”. Ví dụ như “dinh độc-lập”…

Những vậy hệ học trò được dạy dỗ trước năm 1975 tại khu vực miền nam đều thuộc nằm lòng những nguyên tắc áp dụng dấu “gạch-nối” này. Ngày xưa, khi đọc chính tả, thầy cô sẽ không đọc ở đâu có chấm, phết, chỗ nào có gạch nối, cơ mà học trò sẽ đề nghị tự biết để viết, nếu như thiếu có khả năng sẽ bị trừ điểm.

Bạn đang xem: Cách dùng dấu gạch ngang trong tiếng việt

*

Vậy cơ chế sử dụng những dấu gạch nối (không bắt buộc là gạch men ngang) trong từ kép (không nên là từ ghép) này như thế nào? Mời bạn đọc phần phân tích và lý giải này:

Chữ Việt là chữ đơn-âm. Từng chữ bao gồm một nghĩa riêng và rõ-rệt: chó, mèo…

Để rõ hơn, mời độc giả lại các trường hợp dùng dấu gạch nối:

Tác dụng của việc áp dụng dấu gạch ốp nối là để rõ ràng từ kép và từ đơn, góp đoạn văn rõ nghĩa hơn, và nên tránh ngắt câu không đúng chỗ.

Xem thêm: Cổ Phiếu Chứng Khoán Là Gì, 5 Điều Cơ Bản Cần Biết Trước Khi Đầu Tư

Một chức năng ít được nhắc tới của vẻ ngoài của cần sử dụng dấu gạch men nối này vào văn bạn dạng đánh máy, kia là các chữ kép ko bị tách ra và xuống hàng thân chừng, làm cho người đọc phát âm nhầm. Thí dụ như gồm câu nói giỡn chơi thân thuộc như sau:

Mỗi gia-đình gồm 2 bé vợ-chồng hạnh-phúc

Nếu không có dấu gạch men nối, rất hoàn toàn có thể sẽ bị xuống mẫu như sau:

Mỗi gia đình có 2 con vợchồng hạnh phúc

Nguyên tắc dùng dấu gạch nối này còn có từ bao giờ? hiện nay chưa có nghiên cứu nào nói rõ, mà lại xem lại báo chí và văn bản từ những năm 1920 đã sử dụng dấu gạch men nối này ở cả hai miền Nam-Bắc. Mời bạn xem lại hình ảnh công thư này của quốc trưởng Bảo Đại (năm 1953), với của ông Võ Nguyên gần kề (năm 1945), đều sở hữu dấu gạch ốp nối trong từ kép.

*

*

Bản gốc công điện của cục trưởng bộ Nội Vụ Võ Nguyên sát của chính phủ lâm thời năm 1945:

*

Tuy nhiên, xem lại tờ báo chữ Quốc Ngữ đầu tiên là Gia Định Báo, số thi công năm 1890, thì vết gạch nối chỉ dùng cho các địa danh hoặc thương hiệu riêng, như Bến-tre, năm Canh-Dần, Nam-Kỳ…

*

Đến đầu những năm 1920, bao gồm một cuốn sách nổi tiếng do học mang Trần Trọng Kim công ty biên, đó là Quốc-Văn Giáo-Khoa Thư, có thể xem là bộ sách giáo khoa thứ nhất dùng để dạy dỗ chữ quốc ngữ cho học viên cấp Sơ học tập yếu lược (tương đương với tía năm đầu tiểu học ngày nay) bên trên toàn cõi Việt Nam. Hoàn toàn có thể đây là cỗ sách trước tiên chính thức sử dụng dấu gạch nối vào văn bản chữ quốc ngữ?

*

Hiện nay, nguyên tắc sử dụng dấu gạch nối này tự lâu đã mất trong các văn phiên bản chính thức trên toàn cõi Việt, mà chỉ từ trong trí nhớ của những người đã từng học tập tại miền nam trước đây gần nửa chũm kỷ.