Hoài Niệm 10 tháng Mười, 2020 Leave a comment on Hận Đồ Bàn: “Ca sĩ gốc Hoa ngơi nghỉ Mỹ hát bài của bạn Champa bằng tiếng Việt”

Nhạc sĩ Xuân Tiên là trong số những nhạc sĩ có khá nhiều đóng góp mang đến nền Tân Nhạc nước ta giai đoạn 1954-1975. Ngoại trừ sáng tác nhiều phiên bản nhạc có giá trị được không ít người yêu dấu như “Hận Đồ Bàn”, “Khúc Hát Ân Tình”, “Về dưới Mái Nhà”, “Chờ Một Kiếp Mai”,… thì ông còn có tác dụng sử dụng 25 loại nhạc cụ.

Bạn đang xem: Đồ bàn

Đôi nét về nhạc sĩ Xuân Tiên

Ông thương hiệu thật là Phạm Xuân Tiên, sinh ngày 28 tháng một năm 1921 tại Hà Nội. Năm 6 tuổi, ông bước đầu học nhạc trung hoa với phụ thân và sau này học nhạc phương Tây với những người anh cả. Năm lên 10, ông còn được phụ vương thuê fan dạy tuồng cùng nhạc cải lương. Thời gian lúc đầu khi còn nghỉ ngơi miền Bắc, ông chơi đa số là các loại kèn sáo phương Tây. Cuối năm 1942, ông thuộc anh trai là nhạc sĩ Xuân Lôi theo gánh cải lương Tố Như vào miền nam bộ trình diễn, ở thành phố sài thành và lục tỉnh. Trong quy trình đi trình diễn nhạc với sinh sinh sống ở những miền, ông đã tích lũy được kiến thức về các loại hình âm nhạc của cha miền. Ông còn tò mò về nhạc của Lào và Campuchia.

*

Xuân Tiên có công dụng chơi 25 một số loại nhạc cụ, cả phương Đông lẫn phương Tây. Ông hoàn toàn có thể sử dụng hầu hết các nhạc cụ truyền thống cổ truyền Việt Nam, Thái Lan, Lào với Campuchia.

Năm 1952, cả gia đình ông vào Sài Gòn kiếm sống bằng nghề nhạc mang lại đến sự khiếu nại 30 tháng bốn năm 1975.

Giai đoạn từ năm 1944 đến năm 1975, ông điều khiển nhiều dàn nhạc khét tiếng từ Bắc vào Nam: Hà Nội (1944-1946), Nam Định (1951-1952) và các đài vạc thanh tại Sài Gòn gồm Pháp Á, Sài Gòn, Mẹ Việt Nam (1952-1975).

Năm 1986, ông được bảo hộ sang Úc. Mười năm đầu ông sinh sống tại Canberra, sau về ở Cabramatta, nước ngoài ô Sydney từ đó cho đến nay.

Trở lại bài xích hát Hận Đồ Bàn

Bài Hận Đồ Bàn có ngôn từ ai oán, nhắc đến nỗi hận vong quốc của dân nước Chiêm Thành, nhớ tiếc thời oanh liệt của vua Chế Bồng Nga. Bạn Chiêm Thành gồm mối tương quan về văn hóa, vai trung phong linh với những người Ấn Độ cùng với đạo Bà La Môn, cùng ca sĩ Việt Ấn là người gốc Ấn Độ nên cũng rất cân xứng với bài xích hát Hận Đồ Bàn – tương từ bỏ như ca sĩ Chế Linh, một người con của dân tộc Chăm

*

Về thực trạng sáng tác của ca khúc Hận Đồ Bàn, nhạc sĩ Xuân Tiên chia sẻ rằng thời con trẻ ông đã phân tích về âm điệu của các miền khu đất nước, trong số đó có vùng Quy Nhơn, Bình Định. Về sau khi đã vào dùng Gòn, có tác dụng trong đài vạc thanh, ông muốn sáng tác 1 ca khúc với chủ thể khác với chủ thể tình yêu đôi lứa của những nhạc sĩ khác buộc phải mới tìm hiểu lại lịch sử vẻ vang của vùng khu đất Bình Định, về dân tộc bản địa Chàm và lịch sử dân tộc Champa mấy trăm năm ngoái đó để chế tác thành ca khúc Hận Đồ Bàn, nói chũm lời của tín đồ dân nước Chiêm bị vong quốc.

*

*

Rừng hoang vu, vùi lấp bao nhiêu uất căm hận thùNgàn gió ru, muôn giờ vang trong đen tối mịt mù.Vạc kêu sương, bi hùng nhắc phía trên bao dịp xưa quật cường.Đàn đóm vương, như láng ai trong những lúc đêm ngôi trường về.

Rừng trầm cô tịch, đèo cao thác sâuĐồi hoang suối reo hoang vắng ngắt cheo leoNgàn muôn tiếng âm.Tháng năm bi đát ngânÂm âm thầm hòa bài xích hận vong quốc ca.


Người xưa đâu?Mà tháp thiêng cao đứng như bi tráng rầu.

Xem thêm: Bật Mí Cách Nhận Biết Son Bourjois Velvet Auth Và Fake, Cách Phân Biệt Son Bourjois Velvet Auth

Lầu các đâu?Nay thấy chăng rừng xanh xanh một màu.

Đồ Bàn khu vực miền trung đường về đâyMáu như loang thắm không phai dấuxương white sâu vùi khí hờn căm nặng nề tan

Kìa xung quanh trùng dương đoàn thuyền ainhấp nhô trên sóng xa xa tắpMơ nhẵn Chiêm thuyền Chế Bồng NgaVượt khơi về khiếp đô

Ngàn thớt voi uy hà hiếp quân giặc thùTriền sóng xô,muôn lớp quân Chiêm tiến như tràn bờ.

Tiệc liên hoan,Nhạc tấu vang trên xứ thiêng Đồ BànDạ yến ban cung thiếu phụ dâng lên khúc ca Về Chàm.Một thời oanh liệt tín đồ dân nước ChiêmLừng ghi chiến công vang khắp non sông.

Mộng cơ dẫu tan, cuốn theo thời hạn nhưng hồn nghìn đời còn theo nước non.Người xưa đâu? Mồ đắp cao hiện nay đã sâu thành hào.Lầu các đâu? ni thấy chăng rừng xanh xanh một màu.

Người xưa đâu?Người xưa đâu?Người xưa đâu?

Chế Linh chia sẻ có lần nhầm tác giả là bạn Chàm cho đến khi vào làng văn nghệ mới biết người sáng tác là bạn Việt. Bài xích hát Hận Đồ Bàn được người sáng tác viết thời Pháp, khi các phương tiện truyền thông bị Pháp kiểm soát và điều hành kỹ càng nên có những lời tác giả muốn nói với người việt nhưng thiết yếu nào nói được, vì thế ông bèn lấy bạn Chàm ra nhưng mà nói, nên bài Hận Đồ Bàn là yếu tố hoàn cảnh người việt nam trong cốt truyện của tín đồ Chàm theo lời đề cập của tác giả. Bài bác hát này, trước Chế Linh đã có không ít ca sĩ hát, nổi bật là đàn anh Việt Ấn, sau đây Chế Linh hát được nhiều người phân trần rằng giọng ca ông khôn xiết hợp.

Sau này không ít ca sĩ thể hiện thành công bài hát Hận vật dụng bàn như thể Trường Vũ, Bảo Tuấn… trong số đó tất cả ca sĩ trường Vũ mô tả khá thành công, mặc dù không bởi sư phụ Chế Linh xuất xắc ca sĩ Việt Ấn mà lại đã sản xuất nét riêng: Một ca sĩ cội Hoa hát bài bác của tín đồ Champa bằng tiếng Việt trên đất Mỹ.

Địa danh Đồ Bàn

Địa danh Đồ Bàn (hay Chà Bàn) là phiên âm tiếng Việt, để điện thoại tư vấn kinh đô cũ Vijaya của vương quốc Chămpa. Vết tích kinh đô ấy nay vẫn còn đấy ở tỉnh giấc Bình Định (đi qua Guảng Ngỡi là vào mang đến Bình Định. Gồm dạo 2 thức giấc này là 1, tên thường gọi là thức giấc Nghĩa Bình).

*

Chămpa từng là đất nước láng giềng của Đại Việt, trước lúc bị sụp đổ về cơ bản vào năm Tân Mão 1471 vày cuộc tiến công của vua Lê Thánh Tông. Mùa xuân năm 1471, Lê Thánh Tông, vị vua được xếp vào hàng nhân vật bậc tuyệt nhất trong thời kỳ phong loài kiến Việt Nam, sau thời điểm đạt được một loạt thành tựu cải cách đưa Đại Việt vươn lên là một cường quốc trong khu vực vực, đã ra quyết định mở một cuộc tiến công quy mô, phía vào tổ quốc láng giềng Chămpa không mấy gần gũi của mình. Cuộc tấn công này, theo bình luận của D.G.E Hall trong cuốn Lịch sử Đông phái mạnh Á (NXB chính trị quốc gia, năm 1997), là đang “giáng một đòn chí mạng vào tín đồ láng giềng hay tạo chuyện” của Đại Việt. Với sự kiện này, sau ngay sát 500 năm tồn tại với xung bất chợt với Đại Việt (cũng như với các nước nhà của bạn Khmer sống phía Tây), về cơ bạn dạng Chămpa dường như không thể gượng dậy được nữa. Tháng 3 năm 1471, sau thời điểm hạ thành Đồ Bàn, bắt vua Chiêm, Lê Thánh Tông đã cho sáp nhập một vài vùng đất của Chămpa vào Đại Việt. Lãnh thổ còn lại được tạo thành 2 tiểu quốc, phụ thuộc vào Đại Việt.

Các đái quốc này cũng dần suy vong cùng với công cuộc mở mang của những đời chúa Nguyễn sau này.