Cô Bơ Bông là 1 trong thánh cô danh tiếng trong Tứ lấp Thánh cô. Đền thờ chủ yếu Cô Bơ biết đến ở ngay gần Đê tả sông Lèn, làng Hà Sơn, thị trấn Hà Trung, tỉnh giấc Thanh Hoá.

Bạn đang xem: Lịch sử đền cô bơ

Cô Bơ Bông là một thánh cô nổi tiếng trong Tứ phủ Thánh cô. Người ta mang lại rằng, Cô Bơ được lệnh thân phụ giáng trần để góp vua, đến chí kì mãn hạn thì có xe loan lên đón rước cô về Thủy Cung. Sau đó cô hiển linh giúp dân chúng ở vùng ngã bố sông, độ đến thuyền bè qua lại được thuận buồm xuôi gió vậy bắt buộc cô gồm danh hiệu là Cô Bơ Bông xuất xắc Cô Bơ Thác Hàn (theo thương hiệu gọi ở nơi quê công ty cô là đất Hà Trung, Thanh Hóa, ngã bố Bông bến đò Lèn).

Đền bao gồm của Cô hiện ni là Đền tía Bông Linh Từ tại thôn Hà Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa.

*

*

*

Thần tích cô Bơ Bông

Theo cuốn “Lê Triều Thần Phả Ngoại Biên” được lưu giữ tại Thái Miếu họ Lê có ghi chép về thần tích cô Bơ Bông như sau:

“Vào khoảng năm 1432, vua Lê Lợi tất cả một đêm mộng thấy một nữ thủy thần báo mộng: “Ta là đàn bà vua Thủy tề đây. Nhà vua còn nhớ là nợ ta một lời hẹn ước hay không? Bây giờ nghiệp đế vương đã thành sao chưa thấy trả”.

Xem thêm: Tóm Tắt Lịch Sử Dân Do Thái Và 2, Người Do Thái

Vua Lê Lợi giật mình tỉnh dậy mới nhớ lại chuyện cũ. Ngày xưa, vào những năm đầu khởi nghĩa, Lê Lợi bị địch đuổi đến ngã tía sông Thác Hàn ở Hà Trung thì gặp cô bé xinh đẹp, đoan trang đang tỉa ngô được cô cứu thoát. Để tỏ lòng biết ơn, bên vua tất cả nói với cô rằng: “Ta bao gồm một cháu trai tuấn tú, khôi ngô, văn võ song toàn. Trong tương lai kháng chiến thành công xuất sắc ta sẽ gả cháu ta đến cô”.

Người nhưng Lê Lợi nhắc đến đó là tướng quân Lê Khôi, con cháu trai của Lê Lợi (Tướng Lê Khôi đó là một trong số hiện thân của quan tiền Hoàng Mười được thờ tại đền Củi ngày nay). Cô nàng ấy đó là hiện thân của Cô Bơ. Tương truyền, sau thắng lợi, vua Lê Lợi tất cả quay lại tìm cô bé nhưng không thấy. Như vậy lời hứa gả cô cho tướng Lê Khôi đã không được thực hiện.

Sau giấc mơ, biết cô nàng tỉa ngô nơi xưa đó là con gái vua Thủy tề, hiện thân lên cõi trần để góp vua xây dựng nghiệp lớn, Lê Lợi đã phong cô là “Thượng Đằng Thần” và đến xây dựng đền để tưởng nhớ công lao của Cô.”

Ngoài ra, còn có các dị bản khác như:

“Vào thời mới khởi nghĩa, tất cả một lần Lê Lợi bị giặc đuổi đến ngã tía Thác Hàn thì gặp một cô nàng đang tỉa ngô. Cô đã lấy quần áo nông dân mang đến Lê Lợi mặc giả có tác dụng anh trai cùng tỉa ngô. Bởi vì thế, Lê Lợi đã thoát cuộc truy vấn đuổi. Lê Lợi rất biết ơn cô nàng và gồm hẹn sau đây chiến thắng sẽ đón cô về cung phong công cùng phong phi tử. Mặc dù nhiên, sau này khi phòng chiến thành công, Lê Lợi cho người về đón thì được biết cô gái vẫn một lòng trung kiên chờ đợi đến đến lúc thác hóa. Cô nàng còn tất cả công lớn trong việc vận chuyển quân lương, quân bộ đội của Lê Lợi vào suốt cuộc khởi nghĩa.”

Bên cạnh đó, để ghi tạc công đức của Cô, dân gian còn lưu truyền một số huyền tích không giống nói về công trạng của Cô Bơ Hàn Sơn sau thời điểm người thác hóa:

“Vào đầu triều đại Vua Lê Thánh Tông (1460 – 1497), thái úy Lê Thọ Vực, được giao trấn giữ biên ải ba Bông. Vào một trận chiến kéo dài, tình thế nguy cấp. Đêm đó. Lê Thọ Vực đã mơ thấy một tiên nữ mặc xiêm y trắng bên trên mây giáng xuống ngã bố Bông, rẽ nước bước lên kiệu võng nhưng mà nói rằng: “Hãy lui quân về Nhị Sơn hạ thủy mà vây hãm, lên núi Thạch Bàn nhưng mà cầu Mẫu thoải tất ứng linh”.

Theo lời, Lê Thọ Vực đã dẫn quân xuôi về Thác Hàn Sơn dâng lễ cầu Mẫu rồi bố trí quân binh mai phục. Ứng báo của Mẫu mang lại kế phá giặc là lấp đá chặn dòng, lấy thủy triều dâng, làm cho nghi binh nhử giặc vượt qua bến bãi đá ngầm, lúc nước thủy triều xuống thì tổng lực phản công, thuyền giặc rút chạy bị vấp vào kho bãi đá ngầm, lật nhào chìm đắm rất nhiều, quân mai phục đổ ra đánh úp, quân giặc chết nhiều vô kể cùng thất bại thảm hại, không còn dám quấy nhiễu nữa. Để đáp lại ân đức của thánh thần, tướng quân Lê Thọ Vực tâu vua, vua Lê đến lập đền thờ Cô Bơ với đền thờ mẫu Đệ Tam ở vùng này.”

Thân thể là do vật chất nuôi dưỡng, vai trung phong hồn cần được che chở bởi những đấng tối linh, những thần tích về cô Bơ cũng như sự linh ứng trong ngôi đền của cô sẽ là điểm tựa vững chãi cho nhỏ cháu muôn đời lui tới phụng thờ.