Vùng Đồng bởi sông Cửu Long hiện bao gồm 100 trục kênh cung cấp 1, dài 6.500km cùng hơn 36.000km kênh cấp 2, 3. Trung bình mỗi kilômét vuông sống miền Tây có tầm khoảng 1,4km kênh đào. Xuất phát điểm từ một vùng hoang hóa hèn phát triển, trong tầm 200 năm (từ năm 1700 mang lại 1930), nơi này có trên 40 kênh đào lớn, nhỏ do triều đình phong con kiến lẫn bạn Pháp thi công. Các kênh này có vai trò quan trọng đặc biệt là thông thương, chuyển nước ngọt vào đồng ruộng để nâng cao năng suất mùa vụ. Cửa hàng chúng tôi đã có chuyến du ngoạn dọc theo hầu như dòng kênh định kỳ sử, từ bỏ Bảo Định, kênh đào trước tiên thời phong loài kiến ở miền Nam, tới các dòng kênh bao gồm vai trò “thủy lộ” như Vĩnh Tế, Xà No, Chợ Gạo, Dương Văn Dương để kể lại mẩu truyện khai hoang, trị thủy của bậc chi phí nhân hàng trăm năm trước.

Bạn đang xem: Lịch sử kênh chợ gạo


Bài 4: hành trình giữ đất mặt bờ kênh Chợ Gạo

Năm 1876, fan Pháp sau khoản thời gian chiếm đóng góp Nam kỳ đã đến đào kênh Chợ Gạo nối sông Tiền cùng sông Vàm Cỏ, tạo ra tuyến đường thủy ngắn độc nhất vô nhị từ sài gòn đi miền Tây. Sau hàng nghìn năm khai thác, kênh hiện bị sạt lở nặng. Người dân sống 2 bên bờ kênh đồng thuận với chính quyền địa phương để di chuyển nhà, nhường khu đất cho dự án bờ kè ngàn tỉ đồng.

Đường tắt trường đoản cú miền Tây đi TP.HCM

Chiếc xà lan ngàn tấn chở container nặng nại rẽ nước kênh Chợ Gạo, hướng từ tiền Giang về TP.HCM. Phía sau xà lan này, hàng trăm ngàn xà lan chở cát, đá thuộc ghe chở lúa nối đuôi nhiều năm hàng cây số, quan sát từ trên cao tương tự như một đại lộ trên sông. Mỗi bận đoàn xà lan chạy qua, bên bờ sông qua xã hồi phục Nhứt dài ra hơn nữa 4km lại bị sóng vỗ mạnh, từng mảng khu đất bị sóng cắn rơi tõm xuống. “Chỗ họ đang đứng trước đây là huyện lộ 23B, rộng khoảng chừng 4m, hiện đã nằm dưới lòng kênh. Ubnd xã vẫn cho thiết kế tạm một con đường đá xanh rộng 2m để cung cấp việc đi lại, chuyển động nông sản của bạn dân” - quản trị UBND xã phục hồi Nhứt, huyện Chợ Gạo - è cổ Văn Đâu cho biết.

*
Hình tứ liệu chụp cảnh đào kênh Chợ Gạo

Theo ông Đâu, xã hiện nay có diện tích nông nghiệp bên trên 1.500ha, trong các số đó trên 500ha thanh long. Thời gian bờ kênh sụt lún nặng nhất khoảng tầm 10 năm quay trở về đây. Mặt hàng năm, thời gian triều cường lên cao, các đoạn bờ kênh phải chăng bị nước tràn, sụt lún đe dọa phân phối lẫn gây khó khăn cho vấn đề đi lại của bạn dân. Phiền phức là vậy nhưng để sở hữu được “thủy lộ xuất khẩu lúa gạo” như thời buổi này phải tấn công đổi bằng công sức của con người của mặt hàng chục ngàn con người Việt xưa. Từ cuối thế kỷ XIX, sau thời điểm chiếm đóng Nam kỳ, tín đồ Pháp luôn luôn muốn tận dụng tối đa tiềm năng phệ của Vùng Đồng bằng sông Cửu Long mà chủ yếu là lúa gạo. Tuy nhiên, việc mua bán khi ấy đa số bằng mặt đường thủy lại còn nhiều cách trở.

Tác đưa Trịnh Hoài Đức trong Gia Định thành thông chí đã mô tả sự bất tiện của tàu thuyền khi dịch chuyển từ sông tiền ra sông Vàm Cỏ: “Ghe thuyền tự Bến Nghé xuống miền Tây yêu cầu theo rạch Ông mập xuống hạ giữ sông Rạch cat rồi qua sông Phước Lộc (tức sông đề xuất Giuộc) cùng sông Vàm Cỏ nhằm tới sông Tra. Kế tiếp tiếp tục men theo rạch Kỳ Hôn nhằm vòng ra sông Tiền trực tiếp tiến về miền Tây. Tuy vậy đoạn rạch Kỳ Hôn bị cong, thường hay bị cạn tủ và gồm chỗ ngay cạnh nước yêu cầu tàu bè di chuyển rất cạnh tranh khăn”.

*
Kênh Chợ Gạo xưa tạo thành tuyến mặt đường thủy từ thành phố sài thành đi miền Tây ngắn nhất

Ngoài ra, tàu thuyền cũng có thể đi trường đoản cú sông Tiền mang đến Cửa Tiểu, kế tiếp ra hải dương Gò Công rồi men theo bờ biển cả tới sông Soài Rạp về sử dụng Gòn. Tuy nhiên, do đấy là đường biển khơi và khá xa bắt buộc gây nguy hại cho tàu thuyền, duy nhất là vào mùa mưa, bão. Canal Duperré - Thống đốc phái mạnh kỳ, vì vậy đã lời khuyên ý tưởng đào kênh nối sông Tiền và sông Vàm Cỏ tạo nên tuyến con đường thủy ngắn độc nhất vô nhị từ sài thành đi miền Tây. Dựa theo những tư liệu cũ của bạn Pháp cùng ghi chép trong phòng văn sơn Nam, kênh Chợ Gạo được đào thủ công bằng tay từ năm 1876 với tầm 11.000 người việt nam được huy động làm nhân công, ước tính trọng lượng đất được đào khoảng tầm 900.000m3 cùng với 676.000 ngày công.

Xem thêm: Cách Trang Trí Thời Gian Biểu, Cách Trang Trí Thời Khóa Biểu Đẹp Nhất

Cuối năm 1877, kênh trả thành, rộng lớn 30m, lâu năm 12km. Trước đó, tại làng mạc Bình Phan tất cả một ngôi chợ bé dại nằm cạnh bên bờ sông là nơi giao thương gạo của người dân, call là chợ Gạo. Fan Pháp lấy địa danh này lập quận Chợ Gạo, ở trong tỉnh Mỹ Tho, kênh đào hoàn thành sau đó cũng mang thương hiệu Chợ Gạo. Năm 1900, doanh nghiệp Messageries Fluviales đã chuyển tàu khách hàng vào hoạt động trên đường kênh này.

Có định cư mới lạc nghiệp

Sau nhiều năm cải tạo, kênh Chợ Gạo hiện dài 28,5km, đi qua huyện Châu Thành (Long An) cùng huyện Chợ Gạo, thị xã lô Công, huyện đống Công Tây, TP.Mỹ Tho (tỉnh chi phí Giang). Mỗi ngày, bao gồm trên 2 nghìn tàu cài đặt trọng từ 200-1.000 tấn trải qua tuyến kênh này, dẫn cho tình trạng tắc nghẽn, sạt lở phía hai bên bờ.

*
Việc nâng cấp, mở rộng kênh Chợ Gạo sẽ đóng góp phần đưa nông sản từ miền Tây lên tp.hồ chí minh nhanh hơn

Trao thay đổi với phóng viên, người có quyền lực cao Sở Giao thông vận tải tỉnh tiền Giang -Trần Văn Bon cho biết, 6 năm trước, kênh được tăng cấp giai đoạn 1, kinh phí đầu tư hơn 780 tỉ đồng. Thời điểm cuối năm 2021, dự án công trình nạo vét, mở rộng luồng mặt đường thủy sát 10km, xây công trình bảo đảm an toàn bờ nam giới kênh, cầu và lối đi qua các xã: phục hồi Nhứt, Bình Phan và thị trấn Chợ Gạo được xúc tiến, tổng vốn hơn 1.300 tỉ đồng. Sau cải tạo, đoạn luồng kênh đã sâu thêm 3,5m, rộng lớn 50m góp tàu thuyền dịch chuyển thuận lợi.

Hiện cơ quan ban ngành địa phương vẫn bồi thường, xây 5 khu tái định cư để bất biến đời sống và làm việc cho trên 700 hộ dân. Trên xã bình phục Nhứt, dự án nâng cấp kênh Chợ Gạo quy trình tiến độ 2 hiện đã áp giá đền rồng bù trên 70%, với bên trên 300 hộ dân bị hình ảnh hưởng. Hiện tại 269 hộ đã nhận được tổng số tiền trên 160 tỉ đồng. Địa phương sẽ xúc tiến 2 khu vực tái định cư cho tất cả những người dân, mỗi khu vực trên 3ha.

Buổi chiều, quanh vùng dọc bờ kênh Chợ Gạo trên ấp Bình Khương 2, xã bình phục Nhứt những thời buổi này nhộn nhịp cảnh xe cộ chở vật liệu. Dọc kênh, những căn nhà tường cũ kỹ đa số đã được túa bỏ, nhường khu đất cho dự án công trình bờ kè. Bạn dân lùi vào sâu bờ kênh hàng trăm ngàn mét và xây nhà ở mới từ số chi phí được bồi thường. Nhìn con đường đá xanh bị sụt lún nham nhở, từng hàng cừ tràm được gia ráng để cứu đất, ông Nguyễn Văn Sáu mang lại hay: "Công trình bờ kè nhiều trong năm này là ước mơ của fan dân".

“Dù gồm vất vả, tuy vậy khi dự án công trình bờ kè hoàn thành, fan dân mới yên tâm sinh sống sau mấy chục năm chạy lở, như ông bà mình nói có an cư mới lạc nghiệp” - ông Sáu nói./.