Lần theo những chi tiết ghi vào sử sách kết hợp với những tài liệu mới nhất về cổ địa chất, chúng ta cũng có thể hình dung rõ hơn quy trình hình thành, cải tiến và phát triển và nguyên nhân bị chôn vùi của Hoàng thành Thăng Long (Hoàng thành); mặt khác cũng cung ứng thêm những địa thế căn cứ cho việc cải tiến và phát triển thủ đô...

Bạn đang xem: Lịch sử thành đại la


*

Trong Chiếu dời đô bất hủ, Lý Công Uẩn viết:

“...Huống bỏ ra thành Đại La, đô cũ của Cao Vương, ngơi nghỉ giữa quanh vùng trời đất, được đà rồng cuộn hổ ngồi, ở trung tâm nam bắc đông tây, tiên tiến núi sông sau trước. Vùng này mặt khu đất rộng mà bằng phẳng, thay đất cao nhưng sáng sủa, cư dân không khổ tốt trũng về tối tăm, muôn vật rất là tươi giỏi phồn thịnh. Xem khắp nước Việt chính là nơi win địa, thực là nơi tụ hội cấp thiết của tư phương, chính xác là nơi thượng đô tởm sư mãi muôn đời...”.

Nghìn năm trôi qua thời hạn đã khẳng định tầm quan sát của Lý Thái Tổ.

Chi ngày tiết “nhạy cảm” trong đoạn trích ngơi nghỉ trên là ông đã nhắc tới Cao Biền nhưng mà ông trân trọng điện thoại tư vấn là “Cao Vương”. Các nhà phân tích lấy làm tiếc rằng áng văn này chưa khỏe khoắn mẽ dứt khoát bằng Bình Ngô đại cáo hay Nam quốc đất nước vì gồm chỗ “khuyết” đó.

Bởi Cao Biền tuy được sử sách vn nhìn nhận theo rất nhiều cách khác nhau nhưng thứ nhất ông ta vẫn là 1 trong viên quan liêu đô hộ.

Lý phái mạnh Đế là vị vua trước tiên đóng đô ở địa điểm mà sau này Lý Thái Tổ dời đô đến, nơi biến chuyển Thăng Long - tp. Hà nội 1.000 năm.

người việt Nam cho tới lúc này dù ít dù nhiều đều có nghe những mẩu chuyện huyền thoại lỗi hư thật thật về nhân đồ dùng này. Chúng đã được lưu lại trong Lĩnh nam chích quái Việt năng lượng điện u linh. Bạn ta bảo Cao Biền thường xuyên cưỡi diều giấy đi khắp nơi xem xét các hình núm đất đai sông núi, ở đâu có “long mạch” thì cần sử dụng bùa phép yểm đi. Ở việt nam hiện vẫn tồn tại lưu truyền một trong những sách địa lý tử vi được cho là do Cao Biền viết, như Cao Biền di cảo, Cao Biền địa cảo tập, An nam giới địa cảo lục. “Đời Đường Ý Tông (860 - 873)... Nghĩ tới sự việc Triệu Đà xưng đế, vua bèn sai Thái sử Cao Biền có tác dụng đô hộ An Nam. Khi Biền sắp tới ra đi, vua triệu vào năng lượng điện bảo: “Trẫm nghe An Nam có tương đối nhiều ngôi đất thiên tử, ngươi tinh thâm về địa lý, nên rất là yểm đi với vẽ hình cố gắng đất ấy mang đến cho trẫm xem”. Biền đến An Nam, đi dạo qua sơn hà nào xuất sắc thì những yểm cả. Biền có làm tờ tấu tâu rằng chỉ gồm núi Tản Viên là cực kỳ thiêng, yểm ko được, nên không va đến” (trích lời tựa Cao Biền di cảo, kéo theo Lê táo bạo Thát, Lịch sử Phật giáo vn tập II).

Có lẽ do bản năng kháng ngoại xâm luôn luôn luôn trỗi dậy khỏe khoắn trong dân gian, nên đi kèm từng chuyện “trấn yểm” của Cao Biền là gần như sự tích rất thiêng địa linh nhân kiệt khiến cho họ Cao đề xuất nể sợ, như chuyện thần núi Tản Viên, sự tích đền Bạch Mã, chuyện Cao Lỗ, sự tích núi Cánh Diều... Chẳng thể xác minh những giấy tờ được lưu lại truyền trên liệu có phải là của Cao Biền thật hay không, chỉ biết có lẽ sử sách Trung Quốc trọn vẹn không ghi đông đảo chuyện đó. Nhưng truyền thuyết cũng đã trở nên đáp trả bằng truyền thuyết.

Chuyện Cao Biền “trấn yểm” cũng gặp phải sự phản chống quyết liệt của những cao tăng Phật giáo, điều này được lưu lại trong Thiền uyển tập anh, một trong các 3 cuốn sách cổ nhất viết tự thời đơn vị Trần còn truyền phiên bản đến thời nay (2 cuốn tê là Việt năng lượng điện u linh Lĩnh phái nam chích quái). Thiền uyển tập anh đã lưu lại lời của một thiền sư - Trưởng lão La Quý (852 - 936) dặn đệ tử trước lúc viên tịch: “Trước kia, Cao Biền xây thành ngơi nghỉ Tô Lịch, biết khu đất Cổ Pháp ta bao gồm khí tượng đế vương, nên đã đào đứt sông Điềm và số đông ao Phù Chẩn... đến 19 chỗ để trấn yểm. Nay ta sẽ khuyên Khúc Lãm đậy lại như xưa...”.

Nhưng thiết yếu sử thì “án cần tự hồ nước sơ”, đề xuất đã bao gồm cái quan sát hơi khác.

Xem thêm: Giới Thiệu Bu Lông Lục Giác Chìm Đầu Bằng, Bulong Lục Giác Chìm

Không giống hệt như Sỹ Nhiếp (người bao gồm tổ tiên 6 đời sinh sống nước ta, nên thực ra là một người Việt),Cao Biền chính hiệu là 1 trong những viên quan phương bắc cử sang đô hộ. Chúng ta Cao làm cho quan bao gồm công với nhà Đường, được thăng chức Tần Châu bảo vệ sứ trước khi được không nên đi “đánh dẹp” ở phương nam với cử làm “Tĩnh hải quân Tiết độ sứ” kẻ thống trị nước ta. Mặc dù nhiên, sau khi phá hoàn thành quân phái nam Chiếu, Cao Biền đã có động thái rất ko bình thường. Sử Trung Quốc không hề ghi Cao Biền được phong vương, nhưng chủ yếu sử vn lại viết: “Cao Biền giữ phủ xưng vương, đắp La Thành vòng quanh 1.982 trượng lẻ 5 thước, thân thành cao 2 trượng 6 thước, tình thực rộng 2 trượng 5 thước, tứ mặt thành đắp những nữ tường nhỏ dại trên bốn mặt thành cao 5 thước 5 tấc, lầu quan sát giặc 55 sở, cửa ống 6 sở, cừ nước 3 sở, đường đi bộ 34 sở. Lại đắp con đê vòng quanh nhiều năm 2.125 trượng 8 thước; cao 1 trượng 5 thước, chân rộng lớn 2 trượng, cùng có tác dụng nhà cửa hơn 40 vạn gian” (Đại Việt sử cam kết toàn thư - ĐVSKTT, tập 1, tr.200, NXB khoa học xã hội, Hà Nội, 2004).


Việc “giữ che xưng vương” này đương nhiên không buộc phải do triều đình bên Đường không nên bảo, đây có khả năng là hành vi tự ý cát cứ.

ĐVSKTT còn chép rằng, sau khoản thời gian xây hoàn thành thành Đại La, Cao Biền còn tiến hành một kỳ công là đục đá ngầm mở đường thủy cho thuyền bè đi lại. “Nay khai con đường biển sẽ giúp dân sinh, ví như mình không theo lòng riêng biệt thì bao gồm gì khó”, Cao Biền tuyên bố. Còn sử thần Ngô Sĩ Liên của nước ta thì bình luận: “Đó là vì câu hỏi làm hợp lẽ cho nên vì thế được trời giúp”.

Do sợ hãi về mưu đồ cat cứ của Cao Biền, đề nghị đến năm 875 (đời Đường Hy Tông), Cao Biền bị triệu hồi về làm Tây Xuyên máu độ sứ. Đến cuối đời Đường, nhân loạn Hoàng Sào, Cao Biền kháng chỉ còn chối mang quân về cứu vãn giá, tiếp đến tạo phản chiếm phần giữ Dương Châu. Cuối cùng thua quân triều đình, bị tóm gọn và bị giết.

Vì lẽ đó, cũng giống như công tâm ghi nhận trong những lúc cai trị nước ta Cao Biền đã tất cả công xây thành đắp lũy, mở sở hữu giao thông tương tự như một số chính sách an dân, ngăn ngừa sự nhũng lạm của đám quan tiền lại vượt hành, nên Cao Biền được bao gồm sử nước ta có một chiếc nhìn tương đối trân trọng.

Lý Công Uẩn call Đại La là “đô cũ của Cao Vương”, ngoài tại sao nói trên, có lẽ còn gồm lý do quan trọng đặc biệt khác mà lại ông ao ước nhấn mạnh: Cao Biền là bạn rất giỏi về địa lý với phong thủy. Bạn cũng có thể thấy điều này đằng sau phần đa chuyện “trấn yểm” mang tính huyền thoại kia.

Nhưng thành Đại La tất cả từ bao giờ? Dựa theo phần lớn ghi chép từ định kỳ sử, đa số các nhà nghiên cứu và phân tích đều cho rằng nó bước đầu được xây dựng từ thời điểm năm 621 bởi Đại tổng cai quản Giao Châu của nhà Đường là Khâu Hòa thực hiện, điện thoại tư vấn là Tử Thành, bao gồm chu vi 900 bộ. Kế đó, vào khoảng thời gian 767, khiếp lược sứ nhà Đường là Trương Bá Nghi đã cho đắp thêm cao hơn, điện thoại tư vấn là La Thành. Năm 791, một quan kẻ thống trị khác là Triệu Xương đắp lại kiên cố hơn. Năm 808, Trương Chu đắp thêm một đợt nữa... Đến năm 866 Cao Biền mang đến đây “giữ bao phủ xưng vương” và đắp thành hùng hổ như đang nói. Bởi vậy là thành Đại La, chi phí thân của Hoàng thành Thăng Long, chỉ cần thành cũ do những quan thống trị phương bắc dựng lên và mở rộng, làm cho bền vững và kiên cố dần. Gồm đúng vì vậy không?

Hãy lật lại các trang sử trước nữa. Vào thời điểm năm 541, theo ĐVSKTT, Lý bí “dấy binh đuổi giặc (nhà Lương), xưng là phái mạnh Đế, để quốc hiệu là Vạn Xuân, đóng đô sinh hoạt Long Biên”. Những người dịch ĐVSKTT ghi chú: “Vị trí của thành Long Biên tới lúc này vẫn chưa khẳng định được, rất có thể ở vùng ngay sát thị thôn Bắc Ninh, tỉnh Hà Bắc”. Ghi chú này còn có liên quan cho chương về Sỹ Nhiếp cũng trong ĐVSKTT, tại đây ghi Sỹ Nhiếp có tác dụng Thái thú Giao Châu, “đóng đô sống Liên thọ (tức Long Biên)”, tuy nhiên những người dân dịch ĐVSKTT lại ghi chú: “Liên Lâu: cũng thường hiểu là Luy Lâu, sinh sống Thuận Thành, tỉnh Hà Bắc, ni còn di tích thành, theo khá nhiều nhà khoa học, thành Liên Lâu chưa hẳn là Long Biên”. cầm thì long biên ở đâu?

Lần theo sử trung hoa thì đang thấy Lương thư ghi rằng: Lý phái mạnh Đế “dựng thành lũy bằng tre gỗ ở cửa sông tô Lịch” (dẫn theo Lê to gan Thát, lịch sử vẻ vang Phật giáo vn tập II). Đối chiếu cùng với lời của nhà sư La Quý (chú ý: La Quý là bạn sống thuộc thời với Cao Biền) ghi trong Thiền uyển tập anh đã dẫn sinh sống trên “Trước kia, Cao Biền xây thành sinh sống Tô Lịch...”, chúng ta rất có thể thấy địa điểm mà Lý nam giới Đế đóng góp đô đó là nơi Cao Biền dựng thành. Thành long biên của Lý phái nam Đế là chi phí thân xưa độc nhất vô nhị của thành Đại La. Thành này Lý phái nam Đế sẽ dựng cung Vạn lâu làm địa điểm triều hội với xây chùa Khai Quốc trường thọ đến thời buổi này (nay là miếu Trấn Quốc). Mãi mang đến năm 602, Lý Phật Tử còn không nên anh là Lý Đại Quyền giữ lại thành Long Biên, nghĩa là nó mãi sau suốt hơn 60 thời gian trước khi bị quân thôn tính phương bắc chiếm giữ.

Có thể dẫn thêm 1 số cụ thể khác “ẩn” trong sử sách để minh chứng cho điều này, tuy thế chừng ấy cũng đủ để xác định Lý nam Đế là vị vua thứ nhất đóng đô ở khu vực mà sau này Lý Thái Tổ dời đô đến, nơi biến hóa Thăng Long - thủ đô hà nội 1.000 năm. Nó do chủ yếu người vn ta phạt hiện, chứ chưa hẳn do tín đồ Trung Quốc.